جایگاه بسته بندی در بازاریابی

تیم تحریریه کارتن اینفو | 2025-11-08

مدیریت بازاریابی یکی از شاخه های دانش مدیریت است. این دانش با انقلاب صنعتی به صورت نوین ظهور یافت وپس از جنگ جهانی اول (1914-1918)در سطح بین المللی مطرح شد وبعد از جنگ جهانی دوم (1939-1945)سریعا رشد یافت. (بلوریان تهرانی، 1378) در حقیقت تا زمانیکه فاصله ی تولید کننده و مصرف کننده کوتاه بود، تولید کننده از نیاز ها، سلایق وخواسته های مصرف کننده مطلع بود. اما با وقوع انقلاب صنعتی وپیامدهای مذکور، خصوصا عدم آشنائی تولید کنندگان با سلایق مصرف کنندگان، لزوم تحقیقات بازار و شناسائی نیازهای مصرف کنندگان وهمچنین شبکه ی توزیع یا عوامل پخش کالا نمایان شد. دلایل مطرح شدن وپیشرفت بازاریابی : 1. افزایش تولیدات 2. پراکندگی جغرافیایی صنایع وبازار های مصرف(دوری فاصله بین تولید کننده ومصرف کننده) 3. وجود جو رقابت (رنجبریان، 1378، ص5) 4. مهاجرت گروه کثیری از اروپائیان آرمان خواه به آمریکا ونیاز این قاره به تولیدات اروپا، موجب تشدید فعالیت های بازاریابی وتوزیع گردید. ( بلوریان تهرانی، 1378، ص2) البته توسعه وافزایش اعتبار بازاریابی با تکامل وتوسعه ی سیستم اقتصادی همگام بوده است. تعریف بازاریابی: بازاریابی به عنوان یک پدیده ی تجاری، یک چارچوب فکری، یک فرایند اقتصادی، یک فرایند تعدیل عرضه وتقاضا، خلق مطلوبیت فیزیکی، زمانی، مکانی، فرایند تمرکز برابری وتوزیع ویک فرایند انتقال مالکیت محصول، تعریف گردیده است. پیتر دراکر، بازاریابی را از دیدگاه مشتری تعریف می نماید " بازاریابی عبارت است از شناخت ودرک مشتری به نحوی که کالا وخدمت ارائه شده دقیقا مناسب باشد وخود محصول، خود را بفروشد. تاریخچه ی بسته بندی: اسنادتدوین شده ای در دست است که تاریخچه ی بازاریابی را تا 4000سال قبل از میلاد نشان می دهد وحاکی از یک سلسله فعالیت های خرید وفروش در آن زمان می باشد. تجارت بین مصری ها وفینیقیها به طور وسیعی جریان داشته، وریشه ای خرده فروشی وعمده فروشی در دوره ی اقتدار رومی ها ویونانی ها رواج کامل یافته است. توسعه ی تاریخی بازاریابی را باید در ایجاد فاصله بین فروشنده وخریدار جستجو نمود. اولین بازاریابی خود به خود با مساله بازار شناسی جنبه ی علمی به خود گرفت. پس از پیدایش بازار های موسمی وفصلی، شناسائی بازار و خواست مشتری اهمیت بیشتری یافت ومردم از گوشه وکنار کالائی را به بازر می آوردند که از روی تجربه می دانستند بازار مناسبی دارد وبه همین دلیل جهت اولین مرحله در تاریخ بازاریابی کاری بود به نام شناسائی اهمیت مشتری (اربابی، 1371، ص19) بعد از نیمه ی دوم قرن بیستم، حوزه ی فعالیت بازاریابی از سطح فروش وتحقیقات اندک بازاربسیارفراتر رفت. فلسفه های مدیریت بازاریابی (سیرتکامل تاریخی بازاریابی) قبل از تشریح فلسفه های مدیریت بازاریابی ضروری است که تعریفی از مدیریت بازاریابی ارائه شود. مدیریت بازاریابی عبارت است از تجزیه وتحلیل، برنامه ریزی، اجرا وکنترل برنامه هائی که برای نیل به اهداف سازمانی تهیه می گردند، برنامه هائی با هدف ایجاد و حفظ مبادلات نافع با خریداران (کاتلر و آرمسترانگ، 1385، ص44) _فلسفه تولید یا فن آوری گرائی در این فلسفه فرض بر این است که مشتریان نسبت به کالائی نظر مساعد خواهند داشت که اولا موجود بوده وثانیا قیمت مناسبی داشته باشد. مدیریت وظیفه ی بهبود توزیع وتولید را بر عهده خواهد داشت. ( کاتلر و آرمسترانگ، 1385، ص45) فلسفه کالا براساس این مفهوم مشتریان خواهان کالائی هستند که از بهترین کیفیت، کارائی وشکل برخوردار باشد. بر مبنای این اصل، سازمان باید منابع خود رابه بهبود پیوسته ی کالا اختصاص دهد (کاتلر و آرمسترانگ، 1385، ص46) فلسفه ی فروش یا ترویج گرائی یا بازارگرائی در نگرش محصول گرا، سازمان محصولاتی را می فروخت که می توانست تولید کند، اما در نگرش فروش سازمان محصولاتی را تولید می کند که بتواندبفروشد تا مبادا انبار هایش ممملو از محصولات شود. (محمدیریت بازاریابیی، 1382، ص24) فلسفه ی بازاریابی یا مشتری گرائی در مفهوم بازاریابی، اعتقاد براین است که نیل به اهداف سازمانی، بستگی تام دارد به تعیین وتعریف نیازها وخواسته های بازار هدف وتامین رضایت مشتریان به نحوی موثرتر ازرقبا. (کاتلر و آرمسترانگ، 1385، صص47-48) فلسفه ی ب اجتماعی (ب سبز یا رفاه گرائی) انجمن بازاریابی آمریکا در سال 1976 بازاریابی سبز را چنین تعریف می کند"مطالعه ی جنبه های مثبت ومنفی بازاریابی روی آلودگی وکاهش منابع انرژی وسایر منابع. آمیخته ی بازاریابی: مجموعه ای از متغیرهای قابل کنترل که شرکت آنها در بازار هدف وبرای ایجاد واکنش مورد نیاز خود ترکیب می کند، این ترکیب شامل هر نوع اقدامی است که به منظور تحت تاثیر قرار دادن تقاضاست. آمیخته بازاریابی محصول : 1. محصول 2. قیمت 3.مکان 4.تبلیغات پیشبردی قابل ذکر است که برخی ازنویسندگان وصاحبنظران عناصر دیگری را به آمیخته ی بازاریابی افزودند، عناصری مثل بسته بندی، توزیع، روابط عمومی، قدرت های حاکم بر بازار، مردم. ( بلوریان تهرانی، 1378، ص20)، سیسست وافکار عمومی(حیدرزاده، 1382، ص37) از اجزا ترفیع pپنجم جز4p بسته بندی عنصر اساسی ودرونی عنصر غیر اساسی وبیرونی ازاجزا محصول بسته بندی وآمیخته ی بازاریابی پس می تواند بر متغیر های آمیخته ی بازاریابی تاثیر به سزائی داشته باشد به دلایل: 1. تقویت وافزایش ارزش ومفهوم ذهنی نسبت به محصولات بسته بندی شده 2.تضمین سلامت محصول 3.تحت تاثیر قراردادن ارزش نسبت به مشتریان وامکانی برای تمایز در قیمت 4.کاهش هزینه های حمل ونقل ومدیریت بازاریابییریت انبار 5.افزایش راحتی مشتری 6.مشارکت در نوآوری به وسیله ی راه حل های جدید 7.حمایت ازارتباطات بازار تبلیغات 8. حمایت از ارتقا محصولات دیگر (راند، 2005، ص681) بازاریابی الکترونیک ظهور هر رسانه ی جدید بازاریابی را متحول می کند. یکی از تعاریف بازاریابی الکترونیک عبارت است از دست یابی به اهداف شرکت از طریق برآوردن وفراتر رفتن از نیاز های مشتریان به نحوی بهتر از رقبا با استفاده از فن آوری های دیجیتالی اینترنت. رفتار مصرف کننده عبارت است از فعالیت های ذهنی، احساسی وفیزیکی که افراد در هنگام خرید، استفاده وحتی هنگام دور انداختن محصولات وخدماتی که برای ارضا نیازهایشان به کار می گیرند از خود نشان می دهند. (ملکی، 1383، ص70). مدل رفتار مصرف کننده اینکه خریداران چه کسانی هستند وچگونه خرید می کنند واصولا چه اتفاقی می افتد که مصرف کننده یک کالای خاص را می خرد یا فلان واکنش را از خود بروز می دهد. (کاتلر و آرمسترانگ، 1385، ص177). انواع رفتار خرید 1. رفتار (تصمیم گیری ) عادی:در این گونه خرید، خریداران زیادتحقیق وتفکر نمی کنند. کالاهائی که دراین طبقه مورد دادوستد قرار می گیرند کالاهای کم زحمت نام دارند. (مواد شوینده) 2. تصمیم گیری محدود (مشکل گشائی مجدد):خریداران می خواهند کالائی را بخرند که طبقه ی آن را می شناسند اما مارک کالا را نمی شناسند. 3. تصمیم گیری پیچیده(مشکل گسترده):در این مورد خریداران اغلب ازمارک های موجود ومعیار های ارزیابی بین مارک ها بی خبرند ودر پی جمع آوری اطلاعات از منابع مختلف هستند. (کاتلر و آرمسترانگ، 1385، ص208-210) خرده فروشی وانواع آن خرده فروشی تمام فعالیت های فروش مستقیم کالا یا خدمات است به مصرف کننده ی نهائی برای مصارف شخصی وغیر تجاری. شیوه های مختلف طبقه بندی خرده فروشی ها: 1.برحسب سطح خدمات 2. کالائی که می فروشد. 3. قیمت های فروش 4. کنترل مجاری فروش 5. نحوه ی گردهمائی فروشگاه ها مهمترین خرده فروشی ها: الف:فروشگاه های بازار ب:سوپرمارکت ها ج:فروشگاه های زنجیره ای ü فروشگاه های زنجیره ای اولین باردر آلمان تاسیس شدند. (محمدی الموتی ودیگران، 1376) عوامل رشد وتوسعه ی فروشگاه های بزرگ و زنجیره ای: 1.عوامل جمعیتی 2. عوامل اقتصادی 3.عوامل فنی وتکنولوژیکی 4.تغییرات د عادت خرید وسلیقه ی مصرف کنندگان 5.خرید ناگهانی (بدون برنامه ریزی) الف:خرید بیاد آوردنی ب:خرید پیشنهادی 6. یکپارچه سازی: ادغام فروشگاه های خرده فروشی مستقل با هم جهت بهره مندی از صزفه جوئی های ناشی ازمقیاس 7. توسعه ی مفاهیم وروش های خود انتخابی وسلف سرویسی ü در روش سلف سرویسی، کلیه عملیات بررسی، مشاهده، برداشتن وحمل آنها به طرف صندوق در اختیار مشتری بوده وفروشنده دخالتی ندارد. فصل دوم تاریخچه ی بسته بندی بسته بندی جزء لازم وضروری زندگی مدرن است. هرچه یک کشور صنعتی تر ومدرن تر باشد، به همان نسبت اهمیت وگستردگی کالاهائی که دارای بسته بندی هستند نیز بیشتراست. (سعیدیان، 1381، ص40) امروزه تولید بسته ها به یک صنعت، هنر، فعالیت اقتصادی بزرگ تبدیل شده است. بی گمان بشر شیوه های بسته بندی را از طبیعت آموخته است. نگاهی به مرکبات، تخم پرندگان، پوسته های بیرونی بعضی میوه ها مانند گردو، فندق، پسته، بادام وغیره این واقعیت را اثبات می کند. 250 سال پیش از میلاد، نخستین نمونه های قوانین محدود کننده وتاثیرگذار در مورد بسته بندی کالا ها در عصر یونان باستان مشاهده شده است. آنان روغن زیتون را در ظرف های خاصی با نام آمفورا، بسته بندی می کردند. این بسته ها را با مهری که نقش برجسته ایجاد می کرد ودولت شهر تولید کننده، زمان نقش کردن مهر وفرد مسئول را مشخص می کرد ممهور می کردند(سورکا، 1380، ش37، ص3) در سال 1900 کلاکز به بازار آمد وبسته بندی های انعطاف پذیر بوجود آمد. دهه ی 1930 بسته بندی در خلا ابداع گردید. (صراف وکدیور، 1382، ص28) درفاصله ی بین سال های 1946-1950، روش های جدید ساخت پلاستیک ابداع شد وبرای اولین باراز ورق نازک پلاستیک برای گوشت ماکیان ونگهداری در دمای زیر صفر استفاده گردید. (ستاد مشترک سپاه، 1380، ص4) روش های بسته بندی با اتمسفر کنترل شده (CAP)بوجود آمد. (صراف وکدیور، 1382، ص28). ظهورانقلاب صنعتی تحول اساسی در صنعت بسته بندی ایجاد کرد، به طور کلی عوامل توسعه ی صنعت بسته بندی را می توان در زیر مشاهده کرد: 1.راحت طلبی مصرف کنندگان 2.رشد تجارت بین المللی 3.شدت گرفتن رقابت 4.اهمیت دادن افراد به بهداشت 5.تدوین استانداردهای مواد غذائی 6.تسهیل وتوسعه ی حمل ونقل 7.تمایل به خرید هفتگی 8. زمان کم برای تصمیم به خرید 9.افزایش بخش بندی بازار 10.افزایش محل تولید تا مصرف 11. حجم کوچکتری از محصولات به علت تغییرات جمعیت شناختی ضرورت پیدا کرده است 12. افزایش اهمیت امنیت واطمینان 13. اثربسته بندی در کاهش ضایعات ناشی از اثرات منفی محیطی 14. گسترش شهرها وافزایش جمعیت آنان 15. رواج فروشگاه های بزرگ وتوسعه ی خرید سلف 16.تغییر سبک زندگی ومشاغل بیرون از منزل زنان 17. پیشرفت تکنولوژی در اواخرقرن نوزده، انقلاب صنعتی 5 پیشرفت مهم را در امر بسته بندی رایج کرد. 1. استفاده از قوطی های فلزی مخصوص مواد غذائی که قابلیت فرایند حرارتی داشتند. 2. استفاده از تیوپ های قابل انعطاف که قابلیت چاپ مناسبی داشتند 3. استفاده از کارتن های تا شونده. 4 . استفاده از جعبه های لایه دار قابل حمل که به طور کلی جایگزین ظروف چوبی گردید. 5. استفاده از درب های تاجی شکل، که یک روش مناسب برای ایجاد دوخت غیرقابل نفوذ در بطری بودند. فصل سوم کارکرد های بسته بندی تعریف بسته بندی برای بسته بندی تعاریف گوناگون. متعددی وجود دارد که هریک از دیدگاه خاصی به مقوله ی بسته بندی پرداختند. در اینجا به چند تعریف اشاره می شود. _بسته بندی شامل، طراحی وتولید ظرف یا لفاف برای یک کالاست(کاتلر، آرمسترانگ) _بسته بندی فرایندی است که سلامت کالای محتوای خودرااز مرحله ی تولید تا مصرف تضمین می نماید. _بسته بندی علم، هنروتکنولوژی محافظت از محصولات به منظور کنترل، محافظت، حمل ونقل، ذخیره سازی ونمایش اطلاعات است. (لی ولی) _بسته بندی را می توان تعریف دینامیکی، علمی، هنری وتبلیغات محصول بسته بندی شده دانست. (نیاکان) اما کاملترین تعریف ازبسته بندی توسط پین در سال 1962 ارائه شد 1. سیستمی که زمان تهیه ی کالا را جهت انتقال، توزیع، ذخیره، خرده فروشی ومصرف را کاهش می دهد. 2. یک عمل فنی و اقتصادی است که هزینه ی تحویل کالا را به حداقل می رساند درحالیکه فروش وسود حاصل از آن را به حداکثر می رساند. 3. یک مفهوم تضمین کننده برای تحویا مطمئن کالا به آخرین مصرف کننده در شرایط مطلوب وبا کمترین هزینه است. نکته ای که در اکثر تعاریف دیده می شود این است که بسته بندی یک سیستم است. یعنی مجموعه ای هماهنگ از مواد، انرژی وارزش افزوده است که یک پوشش حفاظتی ویک ساختار اطلاعاتی برای کالا بوجود می آورد. تعاریف برخی اصطلاحات کانتینر:محفظه ایست معمولا فلزی وبه شکل مکعب مستطیل برای تسهیل حمل کالا که پس از بارگیری کالای مختلف اعم از بسته بندی شده وفله به طور درست پلمپ شده ودر اختیار متصدی حمل ونقل قرار می گیرد. کانتینر می تواند از جنس چوب وفایبر گلاس باشد. فیلم:ورقی مسطح از ماده ای غیرفلزی وغیرالیافی که معمولا از مشتقات پلیمری ساخته شده است. فویل:ورق نازک فلزی، معمولا از جنس آلومینیوم. اسپری:بسته های مقاوم به نفوذ گاز بوده ویک عددشیر برای انتقال محصول به بیرون داردتا محتوی درون آن به راحتی خارج گردد، جنس این بسته می تواند از فلز، شیشه باشد. لثرنیک:یک پوشش پلاستیکی که دور یک بسته می پیچند وآن را در معرض حرارت قرار می دهند ودر اثر حرارت پوشش کاملا به شکل بسته در می آید. بسته بندی های خود گرمائی:عبارت است از یک ظرف پلاستیکی چند لایه که داخل آن کانال های مختلفی تعبیه شده ودرون آن یک واکنش گرمازا انجام می شود که مواد اصلی آن را آهک وآب تشکیل می دهند وبه محض اینکه مصرف کننده فویل خاصی را جدا کند وبه ته ظرف فشار آورد واکنش انجام می شود. بسته بندی های خود سرمائی:در این تکنولوژی یک متراکم کننده، یک محفظه ی تبخیر ونمک خشک کننده در بسته بندی به منظور خنک کردن تعبیه شده است که با تبخیر بخار وسیالات موجود، فرایند خنک کردن فعال می گردد. اهمیت بسته بندی بسته بندی یکی از حساس ترین ودر عین حال تعیین کننده ترین مراحل عرضه ومصرف کالا است. اهمیت آن تا بدان جاست که حتی کیفیت ومحتوای بعضی از مواد را تحت تاثیر قرار می دهد وبسیاری از مصرف کنندگان بخشی از کیفیت را به بسته بندی آن نسبت می دهند. بسته بندی می تواند عامل تمایز از رقبا ونوعی مزیت رقابتی باشد، یک بسته بندی نوآورانه می تواند حتی ادراکات مصرف کنندگان را نسبت به محصول تغییر دهد ویک موقعیت خرید در بازار ایجاد کند. در ادبیات بازاریابی بسته بندی نقش با اهمیتی را به عنوان یکی از ابزار بازاریابی از طریق حفاظت، ترفیع وآسایش مصرف کنندگان بازی می کند. فاکتورهائی که باعث اهمیت بسته بندی به عنوان یکی از ابزار بازار یابی شده است عبارت است از : 1. عادت جدید رسانه ونقش ایجاد مارک تجاری توسط تبلیغات رسانه ای 2. اهمیت تصمیمات خرید در فروشگاه (تصمیم ناگهانی) 3. تغییرات ساختاری درون خرده فروشی ها باعث ایجاد تقاضاهای جدید در سیستم توزیع گشته است. 4. افزایش آگاهی مدیریت درباره ی استفاده از بسته بندی به عنوان ابزاری برای ایجاد تمایز و ایجاد هویت برای کالای مصرفی از آنجا که الگوی فروشگاه ها به سوس سلف سرویسی گام برمیدارد وخریدار خود کالای مورد نظر را بر می گزیند به علاوه تعداد مارک های متفاوت از یک محصول ورقابت شدید آنها موجب سرگردانی بیشتر خریدار می شود، در چنین شرایطی فروشندگان نقش کمتری ایفا می کنند. پووظیفه ی فروشنه که منتقل کردن اطلاعات محصول است توسط بسته بندی انجام می شود. بسته بندی بله یا خیر؟ گروهی معتقدند بسته بندی از نوع فاخر وپرزرق وبرق کاری اضافیست که هزینه ای را به دوش مصرف کننده می گذارد، این افراد معتقدند نیاز به بسته های متفاوت وبا هزینه های زیاد نیست، حتی عده ای بسته بندی را به منزله ی تقلب ووارونه نشان دادن واقعیات تلقی می کنند. اما باید دانست که اهمیت شکل ظاهری کمتر از کیفیت نیست. بسته بندی فقط معطوف حفظ محصول یا حمل ونقل نیست، بلکه باید به نیاز های عالی تری توجه شود. انجمن صنعتی بسته بندی به بسته بندی تاکید کرده وادعا می کند که بسته بندی همواره بیش از آنکه تولید زباله کند باعث صرفه جوئی در مصرف می شود. کارکردها ووظایف بسته بندی بسته بندی در دنیای امروزی نقش متنوع ومهمی بر عهده دارد. وظایف ها وکارکردهای بسته بندی بدین شرح می باشند: 1. محافظت از کالا:بسته بندی بایستی توانائی توانائی محافظت از محصول را در طول فرایند توزیع داشته باشد، به طوریکه که انگار مصرف کننده کالا رامستقیم از کارخانه گرفته است. 2. جلوگیری از فساد کالا وگسترش طول عمر مفید:بسته بندی باید محتوای خود را از فساد وپسرفت حفظ نماید، این وظیفه به خصوص در مواد غذائی و بهداشتی بسیار مصداق دارد. یک بسته بندی مناسب باید بتواند کالارابرای مدتی مشخص ومطلوب از عوامل محیطی حفظ کرده واز هنگام تولید تا مصرف، محصول را سالم نگه دارد. 3. بسته بندی اطلاعات ورهنمون های لازم را میدهد:بسته بندی اطلاعات بسیارزیادی رادرباره ی محتوای خود به خریدار می دهد از جمله محصول داخلی، نام تجاری وشرکت تولیدی، وزن، طریقه ی مصرف، اجزای تشکیل دهنده، طریقه ی نگهداری وحمل ونقل وبسیاری از موارد دیگر که با توجه به نوع محصول اطلاعات فوق متفاوت می باشد. به همین دلیل است که به بسته بندی فروشنده ی خاموش می گوئیم. 4. تجلی هویت خاص برای مصرف کننده:اکثرافراد با مصرف یک محصول احساس خاصی به دست می آورند ویا شخصیت خودرابا مصرف آن محصول متجلی می سازند. 5. تجلی هویت خاصی برای محصول:هویتی به طور آشکار یا نهان از بسته بندی در ذهن مصرف کننده در ارتباط با یک کالا ایجاد می شود، اولین ارتباط مصرف کننده هر کالائی از طریق همین هویت تعریف شده در بسته بندی قرار می گیرد، هرچه هویت قوی تر باشد ارتباط نزدیکتر وپایدارتر خواهد بود. 6. بسته بندی توزیع وحمل ونقل را تسهیل می کند:حمل ونقل ساده تر وکم هزینه تر کالا در روند تولید، توزیع ومصرف یکی از کارکردهای اصلی بسته بندی است. بسته بندی را از لحاظ این کاربرد به سه دسته تقسیم می کنند: بسته بندی مصرف کننده بسته بندی حدواسط بسته بندی حمل ونقل 7. بسته بندی باعث جلوگیری از تقلب ودستکاری در محصول می شود. :تقلب در صنعت بسته بندی به معنای جعل یا ایجاد تغییرات در محتویات یک بسته می باشد. امروزه با استفاده از بسته بندی می توان تا حد زیادی از تقلب ودستکاری جلوگیری کرد که آن را روش ضد دستکاری می نامیم. 8. بسته بندی باعث تسهیل در انبار داری می شود:بسته بندی به علت داشتن اشکال هندسی منظم موجب می شود تا قرار دادن در انبار ها وبرداشتن آنها به راحتی صورت گیرد وفضای کمتری اشغال گردد. 9. بسته بندی آسایش وراحتی را برای مشتریان به ارمغان می آوردکتغییر در سبک زندگی، تقلضا برای بسته بندی هائی را ایجاد کرده که دارای مشخصه ی صرفه جوئی در وقت باشد. 10. وسیله ای برای ایجاد ارتباط با مشتری:در دنیای رقابتی امروزی موفقیت یک محصول در فروش آن است، بسته بندی یکی از موثرترین راه ها برای جلب نظر مشتری می باشد. بسته بندی به کمک علائم، نشانه ها، شکل واندازه می تواند باعث ارتباط با مشتری گردد. 11. متمایز کردن محصول:شرکت ها به صد دلیل احتیاج دارند در محصولات خود تمایز ایجاد کنند: 1. افزایش آگاهی مصرف کننده از مزایای محصول مربوطه 2. جذب اولین بار خرید 3. به وجود آوردن خرید تکراری متمایز کردن محصول معمولا براساس عناصر آمیخته ی بازاریابی صورت می گیرد. تولیدکنندگان پس از سالها تلاش برای ایجاد تمایز فهمیدن روش ساده تر برای ایجاد تمایز، تغییر در بسته بندی است. 12. بسته بندی نوآور است :در بسیاری از موارد صنعت بسته بندی به ظهور تقاضای جدید خصوصا در زمینه ی محصولات خوراکی پاسخ نشان می دهد وآن تقلضارا با ارائه ی محصولی جدید برآورده می نماید. گاهی بسته بندی های متفاوت می تواند باعث گسترش حجم فروش محصول گردد. 13. بسته بندی به عنوان یکی ار ابزارمهم بازاریابی است :بسته بندی ابزاری برای فروش وتجلی ونمود مارک تجاری است، زیرا محصول را به نقطه ی فروش می رساندوبسته بندی محتوای محصول را نشان داده وبه مصرف کننده کمک می کند بهترین محصول را طبق سلیقه خود انتخاب کند. به 3 دلیل می توان گفت بسته بندی بزرگترین وسیله ی ارتباطاتی است: 1. دسترسی وسیع بسته بندی برتی همه ی خریداران 2. حضور بسته بندی در مواقع مهم وضروری، هنگامی که تصمیم خرید گرفته می شود. 3. خریدار در موقع بررسی بسته بندی به منظور کسب اطلاعات موردنیاز، فعالانه با آن سروکار پیدا می کند. شرکت ها از بسته بندی یکسانی برای محصولات خود استفاده می کنند، به این تصمیم راهبر بسته بندی خانوادگی می گویند. 14. قابلیت استفاده از تصاویر ونوشتار بر روی بسته بندیکاستفاده از تصاویر واشکال بر روی بسته بندی خود نیز به عنوان یکی از روش ها وابزار بازاریابی مزرح است ولی به دلیل اهمیت آن را به عنوان یک مزیت جداگانه در نظر می گیریم. یکی از نقاط قوت اصلی بسته بندی به عنوان ابزار ارتباط بازاریابی، قابلیت دسترسی ذاتی آن در نقطه ی خرید است. حال اگر تصویر بصری به این ابزار اضافه شود، امکان افزایش دسترسی و فهم پذیری بیشتر می شودزیرا تصاویر بسیار محرک تر از لغات هستند. 15. حفظ منافع خریدار وفروشنده:یکی از مهمترین فواید بسته بندی که بسیار نامشهود است، حفظ منافع تولیدکنندگان ومصرف کنندگان به صورت همزمان است. بسته بندی از طریق فروش بالاتر، بازگشت سرمایه، توسعه ی نام ونشان تجاری، کاهش هزینه های تولید، حمل، انبارداری، توزیع، حفاظت از محصول ودر نتیجه ضررو زیان ناشی از صدمات وبسیاری از موارد دیگرموجب آسایش فروشنده ومصرف کننده خواهد شد. 16. بسته بندی به کنترل قیمت کمک می کند:اطلاعات از طریق بسته بندی به مصرف کنندگان انتقال می یابد واین خود نقش فروشنده را کم می کند، با کاهش نیروی انسانی برای عرضه، هزینه برای آن کاهش می یابد. بسته بندی موجب کاهش هزینه های انبارداری نیز می شود. به طور کلی اگر بسته بندی نبود، هر مصرف کننده بایستی هم بهای محصول خریداری شده را می پرداخت وهم بهای کالای قبلی را. 17. محافظت از محیط اطراف:بسته بندی کالا نه تنها وظیفه ی حفظ سلامت محصول داخلی خود را از خطرات وآلودگی های محیطی به عهده دارد، بلکه گاهی وظیفه ی آن محافظت از محیط اطراف در مقابل آلودگی هائیست که ممکن است محتوی بسته بندی ایجاد کند 18. سایر کارکرد های بسته بندی عبارتند از: توسعه ی زندگی نوآوری در نحوه ی توزیع تاثیر گذاری در ادراک مصرف کننده افزایش ارزش مارک تجاری ارتقا سطح ایمنی وسلامت ایجاد رقابت بهره برداری بیشتر از بازار کمک به عملیات خرده فروشی جلوگیری از ضایعات محصول ایجاد تمایل برای خرید . . . . . انواع بسته بندی: بسته بندی را می توان به روش های مختلفی دسته بندی کرد. اهم این دسته بندی ها عبارتند از: 1. انواع بسته بندی از نظر اندازه یا مراحل توزیع 2. انواع بسته بندی از نظرمواد اولیه ی مورد استفاده 3. انواع بسته بندی از نظرتکنولوژی 4. انواع بسته بندی از نظرمراحل توزیع فیزیکی 5. انواع بسته بندی از نظرمحتوا وظروف 6. انواع بسته بندی از نظرلحاظ تکنولوژی تولید فصل چهارم مواد بسته بندی انواع مواد اولیه ی بسته بندی بسته بندی را به نوعی می توان علم کاربرد مواد نامید. مواد ومصالح به کار رفته در یک بسته بندی همه ی عوامل را تحت تاثیر قرار داده ودگرگون می کند. مواد اولیه در بسته بندی علاوه بر نقش قابل توجهی که در فرم وشکل دلرند حاوی پیامی خاص از هویت، کیفیت وقیمت کالا هستند ومشخص می کنند چه کسی مصرف کننده ی آنهاست. از آنجا که مواد به کار رفته در یک بسته بندی بیش از سایر موارد با قیمت تمام شده، دوام محصولات وفن آوری ساخت بسته بندی ارتباط مستقیم دارد، اغلب این عامل بیشترین حس را مورد کالای بسته بندی شده وکاربرد آن به خریداران منتقل می کند. ü بسته بندی کاغذی ومقوائی هزاران کالای مصرفی از مزایای بسته بندی های مقوائی در هنگام توزیع، بازاریابی، نگهداریو محافظت کالا بهره می برند. بسته بندی مقوائی را می توان برای مواد غذائی، خوراکی، مواد لبنی به کار برد. مقوا اصطلاحی رایج برای ورقه های ضخیم کاغذی است که اغلب از مواد فیبری والیاف چ. بی ساخته می شوند. مرز میان کاغذ ومقوا