جمع آوری و تفکیک کاغذهای باطله
دوشنبه 28 اردیبهشت ماه 1394

 به دلیل پراکندگی مکانی و زمانی و لزوم یافتن ساز و کارهاي مناسب خصوصاً در کلانشهرها، جمع آوري كاغذ و مقواي باطله، به لحاظ اقتصادي و زيست محيطي، امري اجتناب ناپذير مي باشد.  

 1. اهمیت جمع آوری

 به دلیل پراکندگی مکانی و زمانی و لزوم یافتن ساز و کارهاي مناسب خصوصاً در کلانشهرها، جمع آوري كاغذ و مقواي باطله، به لحاظ اقتصادي و زيست محيطي، امري اجتناب ناپذير مي باشد. در كشورهاي صنعتي، فرآيند جمع آوري كاغذهاي باطله به صورتي سازمان دهي شده است كه از همان ابتدا از ورود كاغذهاي مصرف شده به چرخه زباله جلوگيري مي شود. اما در كشورهاي جهان سوم، با وجود دانش فني كافي، به دلايل گوناگون از جمله، فقدان سازمان هاي نظم دهنده، نداشتن احساس مسئوليت صاحبان حرفه هاي مختلف در قبال مسئله بازيافت، مشكلات دست و پا گير اداري و بعضاً ناآگاهي عمومي مردم، اين فرآيند از نظر اقتصادي، بهداشتي و زيست محيطي به خوبي انجام نمي شود و توجه به امر جمع آوري صحيح كاغذ هاي باطله را ضروري مي سازد. با توجه به وجود مواد با ارزش در تركيب پسماندهاي جامد شهري، كه گاهي از آن به عنوان طلاي كثيف ياد مي شود، متاسفانه جهت جمع آوري آنها هزينه هاي زيادي به شهرداري تحميل مي شود (75 تا 80%) و غالبا اين پسماندها، كه مي توان با اعمال برنامه ريزي صحيح و فني مبتني بر اطلاعات دقيق و قابل اطمينان، نسبت به بازيافت آنها اقدام كرد، در زمين دفن مي گردند.

 

2. مسئله تفکیک

تفکیک از مبدأ بهترین روش برای تفکیک و جمع آوری زباله های کاغذی در جامعه مي باشد. تفكيك زباله‌هاي كاغذي از ساير مواد زائد، در برگيرنده منافع اقتصادي و زيست محيطي زيادي است. در كشور ما با وجود 20% مواد بازيافتي از قبيل كاغذ، كارتن، پلاستيك، شيشه و فلزات و نيز حدود 70%  مواد قابل كمپوست، اتخاذ سيستم بازيافت از مبداء يك تحول اساسي در مديريت مواد زائد جامد خواهد بود.  با استناد به ماده 4 آئين نامه اجرائي قانون مديريت پسماندها مصوب سال 1384 هيات محترم دولت مبني بر جمع آوري تفكيك شده پسماند عادي توسط مديريت اجرائي پسماند در شهرهاي بزرگ با جمعيت بيش از يك ميليون نفر تا سال 1390، ضرورت اجراي طرح تفكيك ازمبدأ يا بازيافت در كليه شهرها مشخص خواهد شد. تجربه شهرهاي بزرگ كشور مثل مشهد، اصفهان و تهران در اين زمينه مي‌تواند به عنوان يك خط راهنما عمل كرده و از تكرار تجربه‌هاي ناموفق جلوگيري نمايد . در انجام موفقيت‌آميز عمليات تفکيک از مبدأ، جلب همكاري توليدكنندگان زباله اعم از مراكز مسكوني، ادارات، و... بسيار مهم است. لذا آموزش صحيح و تخصصي نقش بسيار مهمي در موفقيت اينگونه پروژه ها دارد.

 

3. روشهای فرهنگ سازی

برنامه ريزي براي بازيافت بدون وجود يك سيستم مديريت پسماند امكان پذير نمي باشد لذا ابتدا بايستي يك طراحي مفهومي سيستم مديريت يازيافت صورت بگيرد و سپس برنامه هاي بازيافت و تفكيك از مبدا را ايجاد نمود. امروزه سيستم هاي مديريت ضایعات از دو بخش عناصر موظف و امور پشتيباني تشكيل شده اند. عناصر موظف در مديريت جامع ضایعات شامل هشت عنصر مي باشد. كاهش در مبدا، توليد، پردازش در محل، جمع آوري، حمل و نقل، بازيافت، دفع و مراقبت هاي بعد از دفع . عناصر موظف يك سيستم جامع مديريت رائدات را تشكيل مي دهند. البته شكل‌گيري اين عناصر نياز به زمان و رشد همه جانبه در زمينه هاي مختلف دارد. رسانه‌های جمعی، آموزشهای نظام‌مند در مدارس و ادارات، طراحی برنامه‌هایی به جهت تشویق شهروندان از جمله اهدای هدایای تبلیغاتی و فرهنگی مثل کتاب، بن خرید محصولات فرهنگی در مقابل تحویل حجم مشخصی از کاغذ باطله، قرعه کشی و اهدای جوایز به شهروندانی که در زمینه بازیافت کاغذ بیشترین فعالیت و نقش مثبت را داشته‌اند.

 

4. راهکارهای اجرایی مناسب

 

1. راهكارهاي مربوط به شهروندان: امروزه سازمانهای غیر دولتی یا همان NGO ها در سطح جهان به عنوان پل های ارتباطی بین مردم و دولت و یکی از شاخصه های پیشرفت مدنی جوامع به شمار می روند؛ این سازمانها تشکیلاتی خود جوش، مردمی و دارای ساختاری منسجم با اساسنامه ای مدون هستند که زمینه ای فراهم می کنند تا حضور فعال شهروندان در حل معضلات جامعه و مشارکت آنها در فرآیند تصمیم سازی تحقق یابد..

 

2. راهكارهاي مربوط به مسئولين: حمایت از کارخانجات مصرف کننده مواد اولیه بازیافتی، عدم صدور مجوز برای تاسیس کارخانجات جدیدی که لااقل بخشی از ماده اولیه مصرفی خود را از منابع بازیافتی تامین نخواهند کرد. بهبود نحوه سياستگذاری و برنامه ريزي کوتاه مدت و بلند مدت، استفاده از تجربيات شهرهاي پرجمعيت دنيا (مانند توکيو) که موفقيتهای قابل توجهی در زمينه مديريت شهري داشته اند مي تواند راهگشاي برنامه ريزان و مديران کلانشهرها کشورهاي در حال توسعه باشد.

 

3. راهكارهاي مربوط به صنایع: استفاده از تكنولوژي پيشرفته و ماشين آلات مدرن جهت بازيافت بهينه مواد زائد سلولزي، توسعه و بهبود روشهاي جمع آوري، تفكيك و بازيافت كاغذهاي باطله، آگاهي از امتيازات استفاده از مواد اوليه بازيافتي، استانداردسازي سيستم هاي كنترل كيفيت كاغذهاي باطله در صنايع بازيافت كاغذ در كشور.


تعداد دفعات مشاهده 822